Przegląd instalacji elektrycznej w domu: obowiązek i terminy

Co mówi ustawa

Obiekty budowlane powinny być w czasie użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli. Ustawa wymienia kilka rodzajów kontroli. Dla instalacji elektrycznej ważny jest punkt 2 w art. 62 ust. 1: kontrola okresowa co najmniej raz na 5 lat, polegająca na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu, jego estetyki i otoczenia. Ustawa dopisuje, że kontrolą tą powinno być objęte także badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie:

stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń,
oporności izolacji przewodów,
uziemień instalacji i aparatów.

Dom jednorodzinny nie jest wyłączony z tego punktu. Ustęp 2 art. 62 zwalnia właścicieli budynków mieszkalnych jednorodzinnych wyłącznie z kontroli rocznej z ust. 1 pkt 1 lit. a, czyli sprawdzania elementów budynku i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne. Rocznych kontroli z lit. b i c (instalacje ochrony środowiska, instalacje gazowe i przewody kominowe) to zwolnienie nie obejmuje.

Co ile lat: ustawa i norma

Terminy z ustawy i terminy z normy to dwie różne rzeczy. Według opracowania S. Czappa dla SEP z 2011 r. ówczesna norma PN-HD 60364-6:2008 proponowała przerwy między sprawdzeniami: 10 lat dla budownictwa mieszkaniowego (z zaleceniem pomiarów przy każdej zmianie użytkownika lokalu) i 4 lata poza nim. Norma ma od tego czasu nowsze wydanie, więc te okresy to ilustracja zalecenia, a nie aktualna wartość. Autor zaznaczał, że postanowienia normy należy traktować jedynie jako zalecenia, a wiążące są wymagania Prawa budowlanego. Dla domu obowiązuje więc termin z ustawy: co najmniej raz na 5 lat.

Źródło	Dom jednorodzinny	Charakter
Prawo budowlane, art. 62 ust. 1 pkt 2	co najmniej raz na 5 lat	wiążący
PN-HD 60364-6:2008 (wg SEP, 2011 r.)	10 lat (budownictwo mieszkaniowe)	zalecenie

Kiedy kontrola jest potrzebna poza terminem

Ustawa przewiduje też kontrolę bezpiecznego użytkowania obiektu za każdym razem, gdy wskutek czynników zewnętrznych, takich jak wyładowania atmosferyczne, pożary lub powodzie, obiekt zostanie uszkodzony albo bezpośrednio zagrożony uszkodzeniem (art. 62 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 61 pkt 2). Po zakończeniu budowy, przebudowy lub remontu instalacji wykonuje się dodatkowo sprawdzanie odbiorcze, a potem okresowe (S. Czapp, 2011). Pomiary są więc potrzebne także po wymianie instalacji, nie tylko po upływie pięciu lat.

Kto może wykonać kontrolę i co ma zawierać protokół

Kontrole, o których mowa w art. 62 ust. 1, przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. W przypadku instalacji elektrycznych i piorunochronnych ustawa dopuszcza także osoby z kwalifikacjami wymaganymi przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych (art. 62 ust. 4 i 5).

Z każdej kontroli osoba, która ją przeprowadza, sporządza protokół. Protokół zawiera co najmniej (art. 62a ust. 2):

datę kontroli oraz imię, nazwisko i numer uprawnień osoby kontrolującej, z podpisem,
dane właściciela lub zarządcy oraz opis kontrolowanego obiektu,
zakres kontroli i dokonane ustalenia, z wymienieniem nieprawidłowości,
zalecenia oraz zakres zaleceń z poprzednich protokołów, które nie zostały wykonane.

Przy każdej kolejnej kontroli sprawdza się wykonanie zaleceń z poprzedniej (art. 62 ust. 1a). Dlatego protokół warto przechowywać razem z dokumentami domu.

Co grozi za brak kontroli

Kto nie spełnia obowiązku z art. 62 ust. 1 pkt 1-4a, podlega karze grzywny (art. 93 pkt 8 Prawa budowlanego). Ustawa nie podaje tu kwoty. Organ nadzoru budowlanego może też nakazać przeprowadzenie kontroli, jeśli stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu, który może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia albo środowiska (art. 62 ust. 3).

Od przeglądu do pomiarów

Ten wpis opisuje obowiązek i terminy. Samo wykonanie pomiarów, zakres, ceny i czas realizacji opisuje strona pomiary elektryczne w Lesznie. Według cennika elektryka pomiary w mieszkaniu do 60 m² kosztują 250 zł, w mieszkaniu 60-100 m² 300 zł, a w domu do 150 m² od 400 zł (z uziemieniem i ochroną przepięciową). Co zawiera protokół z pomiarów, wyjaśnia artykuł protokół odbioru SEP oraz pomiary elektryczne do ubezpieczyciela. Jak sprawdza się samą skuteczność ochrony, opisuje wpis uziemienie instalacji elektrycznej.

Najczęściej zadawane pytania o przegląd instalacji elektrycznej w domu

Czy dom jednorodzinny musi mieć przegląd instalacji elektrycznej?

Tak. Art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje kontrolę okresową co najmniej raz na 5 lat, obejmującą także instalację elektryczną i piorunochronną. Zwolnienie dla budynków jednorodzinnych w ust. 2 dotyczy tylko rocznej kontroli elementów narażonych na wpływy atmosferyczne.

Co ile lat robi się przegląd instalacji elektrycznej w domu?

Co najmniej raz na 5 lat. Według opracowania SEP z 2011 r. ówczesna norma proponowała dla budownictwa mieszkaniowego 10 lat, ale były to zalecenia, a wiążące są wymagania Prawa budowlanego.

Kto może wykonać przegląd instalacji elektrycznej?

Osoby z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności. W przypadku instalacji elektrycznych ustawa dopuszcza także osoby z kwalifikacjami wymaganymi przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci energetycznych.

Co powinien zawierać protokół z przeglądu?

Datę kontroli, dane i numer uprawnień osoby kontrolującej, dane właściciela, opis obiektu, zakres kontroli, ustalenia z wymienieniem nieprawidłowości, zalecenia oraz informację o niewykonanych zaleceniach z poprzednich kontroli.

Co grozi za brak przeglądu instalacji elektrycznej?

Kara grzywny. Wynika ona z art. 93 pkt 8 Prawa budowlanego, który obejmuje niespełnienie obowiązku kontroli z art. 62 ust. 1 pkt 1-4a.